Βίβιαν Λι: Η αστραφτερή ζωή στα φώτα της διασημότητας και η μάχη της με την σκληρή πραγματικότητα

«Άλλωστε αύριο είναι μια άλλη μέρα!» Η εμβληματική και βαθιά αισιόδοξη ατάκα της μυθιστορηματικής ηρωίδας Σκάρλετ Ο Χάρα από το βιβλίο «Όσα παίρνει ο άνεμος» της Μάργκαρετ Μίτσελ, έμελλε να ταυτιστεί απόλυτα με την ντελικάτη ομορφιά και τα σμαραγδένια μάτια της Βίβιαν Λι η οποία και την ερμήνευσε απολαυστικά και καθηλωτικά στην μεγάλη οθόνη.

image001
H εντυπωσιακή Βίβιαν Λι στην ταινία “Λαίδη Χάμιλτον” το 1941 Πηγή: deviantart.com

Κατόρθωσε  να ερμηνεύσει με απόλυτη επιτυχία, θεατρικά και κινηματογραφικά, μία σειρά από δυναμικές και ατρόμητες ηρωίδες όπως την Σκάρλετ, την Άννα Καρένινα, την Μπλανς Ντι Μπουά και άλλες. Στην πραγματικότητα όμως η αστραφτερή της εικόνα που ακτινοβολούσε μέσα από τις ταινίες της και θριάμβευε επάνω στο θεατρικό σανίδι, συχνά ξεθύμαινε και κατέρρεε μέσα στις εσωτερικές της συγκρούσεις και την μακρόχρονη πάλη της με την διπολική διαταραχή και την μανιοκατάθλιψη.

Η καλλιτεχνική φλέβα χτυπά δυνατά από μικρή ηλικία

image003
Η Βίβιαν Λι σε διαφορετικές ηλικίες της ζωής της Πηγή: Pinterest

Η Βίβιαν Μαίρη Χάρτλεϋ, γεννημένη το 1913 στο Νταρτζίλινγκ της Ινδίας , κόρη ζεύγους Άγγλων της εμπορικής αριστοκρατίας της Ινδίας και με πατέρα στρατιωτικό, δεν θα μπορούσε να αποφύγει εύκολα τις συχνές μετακινήσεις. Στα έξι της χρόνια η οικογένειά της επέστρεψε στην Μεγάλη Βρετανία. Οι επιρροές της μητέρας της επάνω της ήταν εμφανείς. Έχοντας σχηματίσει θεατρική ομάδα, ήταν αρκετά έμπειρη ώστε να διακρίνει την καλλιτεχνική φλέβα της κόρης της που χτυπούσε κόκκινο από πολύ μικρή ηλικία και να την ωθήσει σε καλλιτεχνικές εκφράσεις. Το 1931 ο πατέρας της αναγνωρίζοντας το ταλέντο και την επιθυμία της να σπουδάσει υποκριτική, την έγραψε στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης του Λονδίνου. Την ίδια χρονιά παντρεύεται τον κατά δεκατρία χρόνια μεγαλύτερό της δικηγόρο Χέρμπερτ Λι Χόλμαν και μαζί αποκτούν μία κόρη. Από εκείνον τελικά θα κρατήσει το μεσαίο του όνομα, μετασχηματίζοντας το στο εύηχο Λι. Αναπόφευκτα ο γάμος τους θα διαλυόταν εννέα χρόνια αργότερα, αφού από το ξεκίνημά του ο σύζυγος της δεν ενέκρινε ούτε τις σπουδές της, ούτε τις καλλιτεχνικές της δραστηριότητες. Ωστόσο διατήρησε μία δυνατή φιλία μαζί του μέχρι το τέλος της ζωής της.

Ένα αστέρι γεννιέται

image006
Σκηνή από την ταινία “Όσα παίρνει ο άνεμος” το 1939 Πηγή: harpersbazaar.com

Το 1938, έπειτα από μία σειρά θεατρικών παραστάσεων στο Λονδίνο, η Βίβιαν φαίνεται να αρχίζει να παίρνει την ζωή της στα χέρια της και να αντιλαμβάνεται το καλλιτεχνικό της άστρο και εκτόπισμα. Τον Φεβρουάριο του 1938 παίρνει την απόφαση να περάσει από ακρόαση για τον ρόλο της Σκάρλετ Ο Χάρα για την πιο ακριβή παραγωγή έως τότε του Χόλυγουντ, το «Όσα παίρνει ο άνεμος». Ένα χρόνο νωρίτερα ξεκινάει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και φλογερά ειδύλλια της μεγάλης οθόνης που συζητήθηκαν και σχολιάστηκαν τόσο στην Βρετανία, όσο και μετέπειτα στο Χόλυγουντ. Είναι η στιγμή που η Βίβιαν Λι αποφασίζει να συνάψει ερωτική σχέση με τον επίσης παντρεμένο Λόρενς Ολίβιε, μία σχέση που έπρεπε να μείνει μακριά από τα φώτα της διασημότητας, αφού η είδηση θα σκανδάλιζε τα ήθη της εποχής. Μαζί όμως είχαν αρχίσει ήδη να χτίζουν σταθερά μία λαμπρή καριέρα στον χώρο του θεάματος. Η ταινία «Όσα παίρνει ο άνεμος» θα γίνει τεράστια εμπορική επιτυχία. Θα της χαρίσει το πρώτο της Όσκαρ, ενώ το φιλμ από τις δώδεκα υποψηφιότητες θα αποσπάσει συνολικά οχτώ βραβεία. Η βαθιά της πίστη ότι εκείνη θα ήταν το πρόσωπο που θα ενσάρκωνε την θρυλική ηρωίδα Σκάρλετ Ο Χάρα, είχε αποτυπωθεί προφητικά από την ίδια σε μία Βρετανική εφημερίδα δηλώνοντας: «Εγώ θα ενσαρκώσω τη Σκάρλετ Ο’ Χάρα! Ο Λόρενς δεν πρόκειται να υποδυθεί τον Ρετ Μπάτλερ, αλλά εγώ θα ενσαρκώσω τη Σκάρλετ. Περιμένετε και θα δείτε». Τα απαιτητικά και πολύωρα γυρίσματα της ταινίας όμως, είχαν φέρει τότε στα όρια της την εύθραυστη Βίβιαν, κάτι που σίγουρα μόνο θετικό δεν ήταν για την περιφρούρηση της ψυχικής της υγείας.

Ο μύθος και το πάθος με τον Λόρενς Ολίβιε

image007
Στα γυρίσματα της ταινίας “Φωτιά πάνω από την Αγγλία” το 1937 Πηγή: classichollywoodcentral.com

Ενώ τα γυρίσματα της ταινίας βρισκόντουσαν σε εξέλιξη, το αισθηματικό της ρομάντζο με τον Λόρενς Ολίβιε βρισκόταν στο απόγειο του. Παρόλο που τους χώριζε μεγάλη απόσταση, ο έρωτάς της για εκείνον ήταν η μαγική σανίδα σωτηρίας της. Σε μία υπεραστική κλήση μαζί του είχε δηλώσει: «Μισώ τα γυρίσματα των ταινιών! Τα μισώ τόσο ώστε να μη θέλω να γυρίσω άλλη ταινία!». Κάτι φυσικά που δεν επαληθεύτηκε ποτέ, αφού καί πολλές ταινίες γύρισε ακόμα καί πολλές θεατρικές επιτυχίες θα αποκτούσε στο ενεργητικό της. Την προβληματική συμπεριφορά της στα γυρίσματα, θα την αιτιολογήσει η συμπρωταγωνίστριά της Ολίβια ντε Χάβιλαντ:  «Η Βίβιαν ήταν επαγγελματίας και απόλυτα πειθαρχημένη. Είχε όμως δύο μεγάλα προβλήματα: Το γεγονός ότι έπρεπε να κάνει όσο το δυνατόν καλύτερη δουλειά, σε έναν εξαιρετικά δύσκολο ρόλο και το ότι ήταν μακριά από τον Ολίβιε που βρισκόταν στη Νέα Υόρκη».  Η δήλωση αυτή πιστοποιεί και το δυνατό love story που έμελλε να απασχολήσει τον τύπο και τα tabloids για πολλά ακόμα χρόνια.

Το λαμπερό ζευγάρι ενώνει τις δυνάμεις του καί με τα δεσμά του γάμου

image009
Η Βίβιαν Λι και ο Λόρενς Ολίβιε το 1940. Εκείνη τη χρονιά παντρεύτηκαν σε ένα ράντσο στη Σάντα Μπάρμπαρα της Καλιφόρνια Πηγή: dailymail.co.uk

Καθώς ο θρίαμβος της ταινίας έτεινε να λάβει επικές διαστάσεις, οι πουριτανικές αντιλήψεις μπροστά  στην ακαταμάχητη θέα των δύο λαμπερών πρωταγωνιστών άρχισαν να κοπάζουν και να κατευθύνονται προς την πλήρη αποδοχή του ζευγαριού. Τα διαζύγια των δύο ερωτευμένων ηθοποιών μετά κόπων και βασάνων τελικά θα εκδοθούν και το 1940 θα ενωθούν με τα δεσμά του γάμου. Ωστόσο το μικρόβιο της ζήλειας φαίνεται πως είχε ξεκινήσει να κάνει ήδη την δουλειά του, όταν στη θέα του βραβείου Όσκαρ της Βίβιαν, ο Λόρενς θα εξομολογηθεί πολλά χρόνια αργότερα στα απομνημονεύματά του: «Μου ερχόταν να την χτυπήσω με αυτό, είχα τρελαθεί από την ζήλεια μου». Στο μεταξύ οι προσπάθειες του Λόρενς Ολίβιε να μεταφέρει τον ενθουσιασμό του για το Χόλυγουντ στην Βίβιαν, έπεφταν συχνά στο κενό. Ενώ εκείνος τις έδειχνε τις ομορφιές του Μπέβερλι Χιλς, εκείνη αποκρινόταν: «Το σιχαίνομαι!». Συχνά εκδήλωνε τον αποτροπιασμό της για την βιομηχανία του Χόλυγουντ,  τους παράγοντες και μεγιστάνες του, τους συκοφάντες και κόλακές του και εν γένει το πανίσχυρο σύστημα γύρω από την εκθαμβωτική βιομηχανία του θεάματος. Οι πεποιθήσεις της αυτές αποδεικνύονται και μέσα από μία δήλωσή στην οποία είχε υποστηρίξει: «Δεν είμαι σταρ, είμαι ηθοποιός! Οι ζωές των ατόμων που δηλώνουν αποκλειστικά και μόνο ότι είναι κινηματογραφικοί αστέρες, είναι βουτηγμένες μέσα στο ψέμα. Οι κινηματογραφικοί αστέρες ζουν για ψεύτικες αξίες και κυνηγούν τη δημοσιότητα. Ενώ οι ηθοποιοί έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και υπάρχουν πάντα καλοί ρόλοι για εκείνους».

Το παντρεμένο πλέον ζευγάρι το 1940, θα ανεβάσει στο Μπρόντγουεϊ , το έργο του Σαίξπηρ «Ρωμαίος και Ιουλιέττα». Η θεατρική παράσταση θα λάβει αρνητικές κριτικές τόσο για την προβληματική σκηνοθετική απόπειρα του Ολίβιε, όσο και για την άρθρωση της Βίβιαν Λι. Εν μέρει, ένα κομμάτι του συντηρητικού τύπου ακόμα δεν τους είχε συγχωρήσει το γεγονός ότι για χρόνια διατηρούσαν ερωτικές σχέσεις, χωρίς να έχουν πάρει διαζύγιο από τους πρώην συζύγους τους, ενώ μία άλλη μερίδα του τύπου τούς επέκρινε ότι δεν είχαν συνεισφέρει επαρκώς από το δικό τους μετερίζι στον αναδυόμενο τότε παγκόσμιο πόλεμο που η καρδιά του χτυπούσε δυνατά στην Ευρώπη. Η αποτυχία της θεατρικής παράστασης θα τους προκαλέσει οικονομική καταστροφή και θα τους οδηγήσει σε επιστροφή στην Βρετανία το 1941. Η κοινή τους ταινία «Λαίδη Χάμιλτον» την ίδια χρονιά, θα συγκινήσει πατριωτικά τους Βρετανούς που θα αρχίσει να βλέπει πλέον με συμπάθεια το διάσημο ζευγάρι, ενώ η ταινία θα γίνει αφορμή και για να αποκτήσουν φιλικές σχέσεις με τον τότε πρωθυπουργό της χώρας Ουίνστον Τσώρτσιλ.

Τα πρώτα σύννεφα στον ορίζοντα

image011
Το θρυλικό ζευγάρι φωτογραφίζεται στο αεροδρόμιο του Χίθροου Πηγή pleasurephotoroom.wordpress.com

Όταν το 1943 το ζευγάρι ξεκίνησε μία περιοδεία στη Βόρεια Αφρική προκειμένου να εμψυχώσει τα στρατεύματα των συμμάχων, η Βίβιαν Λι δεν άργησε να αρρωστήσει. Ανησυχητικά συμπτώματα όπως έντονος βήχας αλλά και πυρετός, την οδήγησαν στην διάγνωση της φυματίωσης. Νοσηλεύτηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα σε νοσοκομείο ώστε να ξεπεράσει τον μεγάλο κίνδυνο. Στην ταινία που ακολούθησε «Καίσαρας και Κλεοπάτρα», όταν ανακάλυψε τα χαρμόσυνα νέα για την εγκυμοσύνη της δεν πρόλαβε να χαρεί για πολύ. Απέβαλλε και μετά από αυτό το θλιβερό γεγονός, η σκιά της κατάθλιψης πέφτει βαριά επάνω της. Ο Ολίβιε είναι εκείνος που θα δεχτεί τις φραστικές της επιθέσεις, σε σημείο εκείνη να πέφτει στο πάτωμα και να ξεσπάει σε οδυνηρούς λυγμούς. Το γεγονός αυτό πυροδότησε μία αλυσίδα εκρήξεων με κεντρικό άξονα την διπολική διαταραχή που την βασάνιζε. Μετά από την περίοδο θλίψης που είχε βιώσει λόγω της αποβολής του παιδιού της, η διαταραχή επέστρεφε με την μορφή της υπερκινητικότητας και των εκρηκτικών ξεσπασμάτων. Όταν τα έντονα μανιοκαταθλιπτικά επεισόδια έφταναν στο τέλος τους, συνήθως μετά η Λι αδυνατούσε να ανακαλέσει στην μνήμη της την προβληματική της συμπεριφορά και η εκρηκτική υπερκινητικότητα, έδινε την θέση της στην αμηχανία για όλα όσα είχαν προηγηθεί.

Πίσω στο 1937, όταν στο θεατρικό σανίδι έπαιζαν μαζί στον «Άμλετ» του Σαίξπηρ, ο Ολίβιε είχε αναφέρει ένα γεγονός που επίσης αποδείκνυε τα ψυχολογικά της προβλήματα. Λίγο πριν την πρεμιέρα του έργου, πριν παρουσιαστεί η ίδια στην σκηνή, δίχως να υφίσταται συγκεκριμένη αιτία, άρχισε να εκρήγνυται και να στοχοποιεί τον Ολίβιε, ενώ  μετά παρέμενε σιωπηλή με ένα απλανές βλέμμα στον χώρο. Υποδύθηκε τον ρόλο της Οφηλίας κανονικά και αργότερα δεν είχε καμία ανάμνηση του περιστατικού. Ο Ολίβιε είχε αναφέρει πως ήταν η πρώτη φορά που παρατηρούσε μία τέτοια συμπεριφορά από εκείνην. Αξίζει να αναφερθεί πως αν και η μεγαλύτερή του αδελφή στο παρελθόν είχε νοσηλευτεί με μανιοκατάθλιψη, ο ίδιος άργησε να αντιληφθεί την διάσταση του προβλήματός της.

Το χαστούκι επί σκηνής και η βαριά αυλαία για το λαμπερό ζευγάρι 

image013
Η Βίβιαν Λι σε μία ακόμη εντυπωσιακή της εμφάνιση Πηγή: harpersbazaar.com

Το 1948 το ζευγάρι βρισκόταν σε πολύμηνη περιοδεία στην Αυστραλία με μεγάλη επιτυχία. Οι απαιτήσεις ωστόσο της περιοδείας ήταν τέτοιες που προκάλεσαν στην Λι κρίσεις αϋπνίας , κατορθώνοντας ωστόσο να αντεπεξέρχεται επιτυχώς στις υποχρεώσεις της σαγηνεύοντας τα πλήθη και τον τύπο. Οι διαμάχες μεταξύ του ζευγαριού όμως δεν έλειπαν. Μία φορά ο Ολίβιε αναγκάστηκε να της μιλήσει πολύ έντονα και να τη χαστουκίσει ενώπιον όλων των ηθοποιών, εφόσον εκείνη αρνούνταν να εμφανιστεί στη σκηνή. Η αφορμή ήταν ασήμαντη, ωστόσο η Λι χαστούκισε και η ίδια τον Ολίβιε, αφού θεώρησε ταπεινωτική την χειρονομία του, παρουσία των συμπρωταγωνιστών τους. Η περιοδεία τούς εξάντλησε και τους δύο ψυχικά και σωματικά, ενώ ο Ολίβιε δήλωσε κάποια χρόνια μετά πως «Έχασα τη Βίβιαν στην Αυστραλία».

Το δεύτερο Όσκαρ στην καριέρα της 

image015 e1656973103608
Στα γυρίσματα της ταινίας “Λεωφορείον ο πόθος” με τον Μάρλον Μπράντο. Η ταινία θα της χαρίσει το δεύτερο Όσκαρ της καριέρας της Πηγή:.hollywoodreporter.com

Το 1951 θα κερδίσει το δεύτερο Όσκαρ στην καριέρα της για την κινηματογραφική της ερμηνεία ως Μπλανς Ντυμπουά στο έργο «Λεωφορείον ο Πόθος», αφού είχε προηγηθεί η θεατρική της ερμηνεία για το ίδιο έργο με 326 παραστάσεις. Οι παραστάσεις αυτές όμως είχαν εξαντλήσει την Λι και όπως είχε σχολιάσει στην εφημερίδα «Los Angeles Times», ο ρόλος αυτός την είχε εξουσιάσει και πως την οδήγησε στην τρέλα. Μέχρι το τέλος της ζωής της θα γυρίσει λίγες ακόμα ταινίες, ενώ η παρουσία της στην θεατρική σκηνή θα συνεχιστεί συστηματικά και με αμείωτο ενδιαφέρον. Άλλωστε και η ίδια με παρρησία είχε δηλώσει την προτίμησή της για το θέατρο σε σύγκριση με τον κινηματογράφο. Το 1956 θα έχει την ατυχία να ζήσει μία δεύτερη αποβολή, κάτι που θα την οδηγήσει σε μία περίοδο κατάθλιψης με μεγάλη διάρκεια. Στην επερχόμενη περιοδεία της με τον Ολίβιε θα έχει συχνά ξεσπάσματα εναντίον καί εκείνου καί του θιάσου. Οι τίτλοι τέλους του γάμου τους θα πέσουν το 1960 και ως το τέλος της ζωής της θα έχει ως σύντροφό της τον βρετανό ηθοποιό Τζον Μέριβεϊλ.

Ρέκβιεμ για ένα όνειρο-Φινάλε

image017
Η Βίβιαν Λι το 1958 φωτογραφίζεται από τον Ρόλοφ Μπένι Πηγή: wikipedia

Στα τελευταία χρόνια της ζωής της κυριαρχούν περιστατικά με νευρικούς κλονισμούς, ασταθή συμπεριφορά και γραφικά σχόλια για την συμπεριφορά της από την βιομηχανία του θεάματος, εισαγωγές σε ψυχιατρικές κλινικές και ηλεκτροσόκ, ενώ το αλκοόλ θα γίνει μία παρηγοριά της, μέσα σε όλη αυτήν την διαρκή και αέναη πάλη με τους προσωπικούς της δαίμονες. Στις 8 Ιουλίου του 1967, σε ηλικία μόλις 53 ετών, θα αφήσει την τελευταία της πνοή, μετά από επιπλοκές της φυματίωσης που την βασάνιζαν επίσης επί χρόνια και ένα νευρικό σύστημα που είχε κλονιστεί επί μακρόν. Ως φόρο τιμής στην σπουδαία ηθοποιό οι θεατρικές σκηνές του Λονδίνου έκλεισαν τα φώτα τους για μία ώρα.

Εμείς θα συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε αυτά τα υπέροχα σμαραγδένια μάτια της μέσα από τις κλασσικές ταινίες της, να αντλούμε αισιοδοξία από την ατάκα της ως Σκάρλετ πως «Αύριο είναι μια άλλη μέρα» όπου όλα είναι δυνατόν να εξελιχθούν καλύτερα και να ενστερνιστούμε την φιλοσοφία της ως Μπλανς Ντυμπουά πως η καλοσύνη των ξένων θα σώσει τον κόσμο. Ειδικά σε μια τέτοια εποχή προκλήσεων όπως η τωρινή που όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε!

5660434
Η Βίβιαν Λι σε νεαρή ηλικία Πηγή: wallpaperaccess.com

 

 

 

 

 

 

 

 

Ακολούθησε το mikrofwno.gr στο Google News, στο Facebook, στο Instagram και στο Twitter για να ενημερώνεσαι για τελευταία νέα σε πολιτισμό και lifestyle.